กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ชายคนหนึ่งกับชาวเขาอีกครอบครัวหนึ่งช่วยกันย้ายต้นกล้าเล็กๆ ให้พ้นจากทางที่รถชักลากซุงจะมาบดทับ เพื่อให้ต้นกล้ามีโอกาสเติบโตเป็นสมาชิกส่วนหนึ่งของ “ป่าต้นน้ำเขากระโจม” นั่นคือจุดเริ่มต้น เวลาผ่านไป... เมื่อความงดงามและอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าเริ่มมีอาการป่วย เพราะพิษจากไฟป่า และการฉกฉวยทรัพยากรธรรมชาติโดยไม่คำนึงถึงการเสียสมดุลของระบบนิเวศ จากการดูแลต้นกล้าเล็กๆ บ่มเพาะจนเป็นความตั้งใจอันแรงกล้าว่า จะดูแลฟื้นฟูผืนป่า ชายคนนั้น กับกลุ่มเพื่อน โดยทุนส่วนตัว กับการลงแรงแบบคนละไม้ละมือ ระยะเวลากว่า 9 ปี ของการทำงานบริเวณพื้นที่เขากระโจม ชุมชนบ้านผาปกค้างคาว ตำบลสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี บทเรียนจากธรรมชาติ ชุมชน และผู้คน ทำให้พวกเขาเรียนรู้ว่า การดูแลฟื้นฟูสภาพป่าเป็นเพียงการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ และงานพิทักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นงานที่ไม่สามารถสำเร็จได้โดยคนๆ เดียวหรือกลุ่มเล็กๆ เพียงกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง และแม้ว่าผู้คนในเมืองใหญ่จะอยู่อาศัยไกลจากผืนป่าและธรรมชาติ แต่แน่นอนว่าทุกชีวิตบนโลกนี้ ต่างมีส่วนได้ส่วนเสีย เป็นสาเหตุ และได้รับผลกระทบอยู่ในระบบความสัมพันธ์เดียวกันทั้งสิ้น และด้วยเพราะการขาดความรู้(รู้จัก รู้ใช้ รู้รักษา)ความเข้าใจในวิถีการดำเนินชีวิตที่เป็นมิตรกับธรรมชาติของคนเรา ปัญหาสิ่งแวดล้อมต่างๆ จึงเกิดขึ้น ดังนั้นการสร้างกระบวนการเรียนรู้และปลูกจิตสำนึกรักสิ่งแวดล้อมเพื่อนำไปสู่พฤติกรรมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมจึงเป็นสิ่งสำคัญ โดยเฉพาะกับเด็กและเยาวชนซึ่งเป็นอนาคตของชาติ พ.ศ.2543 มูลนิธิกระต่ายในดวงจันทร์ได้จัดตั้งขึ้น โดยมีป่าต้นน้ำเขากระโจมและชุมชนผาปกค้างคาว ตำบลสวนผึ้ง อำเภอสวนผึ้ง จังหวัดราชบุรี เป็นหนึ่งพื้นที่การทำงานสำหรับตรวจสอบองค์ความรู้ และติดตามความเปลี่ยนแปลงอย่างเป็นรูปธรรม เกิดเป็นโครงการในชุมชน ดังนี้ โครงการเพื่อการป้องกันปัญหาที่ต้นเหตุ ด้วยการปลูกจิตสำนึกรักษ์ธรรมชาติ ผ่านกิจกรรมการเรียนรู้ธรรมชาติด้วยวิธีการทางศิลปะ ได้แก่ โครงการศึกษาธรรมชาติโดยศิลปะวิธี, โครงการเด็กสร้างสื่อ สื่อสร้างเด็ก และ โครงการดนตรีรักษ์สิ่งแวดล้อม โครงการเพื่อชะลอปัญหาและเพื่อพัฒนาชุมชน ได้แก่ โครงการสร้างอาชีพชุมชน โดยการฝึกอาชีพงานฝีมือ ที่นำเสนอความงามในธรรมชาติผ่านงานเย็บปักถักร้อยในผืนผ้าให้กับกลุ่มแม่บ้านในชุมชน และโครงการแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่ปลายเหตุ คือ โครงการป้องกันและดับไฟป่าเขากระโจม โดยมูลนิธิฯ ได้ดำเนินโครงการป้องกันและดับไฟป่าเขากระโจมมาตั้งแต่ปี 2544-2547 เป็นเวลา 4 ปี บัดนี้ โครงการป้องกันและดับไฟป่าเขากระโจมเปลี่ยนเจ้าภาพจากมูลนิธิกระต่ายในดวงจันทร์ไปเป็นชุมชนเอง โดยมีการพูดคุยเมื่อปลายปี 2547 และดำเนินการในปี 2548 ถัดมา และมูลนิธิฯขยับบทบาทมาเป็น ผู้สนับสนุน และในระดับประเทศ โครงการ Kids เอง ที่มีเป้าหมายเพื่อเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนได้ลงมือดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจังก็เกิดขึ้นตามมา โดยมี 2 ปฏิบัติการต่อเนื่อง คือ Keeee Camp ค่ายเพื่อพัฒนาศักยภาพเยาวชนแกนนำให้เกิดความรู้เพื่อสามารถดูแลสิ่งแวดล้อมในชุมชนของตนเอง และ Keeeep ซึ่งเป็นแบบฝึกหัดต่อเนื่อง ให้เด็กๆได้ลงมือทำโครงการเพื่อสิ่งแวดล้อมด้วยตนเอง ที่นอกจากช่วยให้เขา“คิดเป็น”แล้ว ยัง“ทำเป็น”อีกด้วย และเพื่อให้เด็กๆ ในเมืองใหญ่ได้มีโอกาสรู้จักธรรมชาติมากขึ้น จึงเกิด โครงการกระต่ายตื่นตัว ซึ่งเป็นกิจกรรมเรียนรู้ธรรมชาติในรูปแบบค่าย 5 วัน 4 คืนบ้าง 3 วัน 2 คืนบ้าง ให้เด็กๆ ในเมืองใหญ่ (8-12 ขวบ) ได้ตื่นตัวที่จะรู้จักธรรมชาติมากขึ้นและได้รับความสุขจากธรรมชาติโดยตรงโดยผ่านกิจกรรมทางศิลปะต่างๆ เป็นเครื่องมือ เพราะเราเชื่อว่า การบ่มเพาะ และการโอบอุ้มเมล็ดพันธุ์ ภายใต้บรรยากาศที่ดี ที่เป็นสุข...จะทำให้ป่าและธรรมชาติกลับคืนมา การปลูกจิตสำนึกในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและความรักในธรรมชาติ จึงเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้มนุษย์และสิ่งแวดล้อมอยู่ร่วมกันได้อย่างยั่งยืน จิตสำนึกต้องการเวลา จะปลูก จะเพาะ ต้องรดน้ำ ต้องรอเติบโต